'1 işe 3 işçi' dönemi

Çalışma Bakanlığı'nın Üçlü Danışma Kurulu toplantısında Türk-İş ve Hak-İş'ten görüş istediği Ulusal İstihdam Stratejisi'nde kıdem tazminatı sisteminin ardından ikinci kritik konu, 'Esnek Çalışma'... Vatan'ın haberine göre, hükümet, 'Evden çalışma, uzaktan çalışma, belli bir işin birden fazla işçiye paylaştırılması, part-time çalışma' tanımlamalarıyla esnek çalışanlar yaratacak. 2023'e kadar en az 3.3 milyon çalışanın kısa süreli çalışana dönüştürülmesi ve en az 4.6 milyon kişinin part-time çalışan olması planlanıyor

Hükümet bu yıl çalışma hayatında radikal değişiklikler yapmaya kararlı. Geçtiğimiz günlerde yapılan Üçlü Danışma Kurulu toplantısında Çalışma Bakanlığı, Ulusal İstihdam Stratejisini Türk-İş ve Hak-İş'in önüne koyarken, strateji belgesinin kıdem tazminatı sisteminin değiştirilmesi kadar önemli ikinci bölümünü ise 'Esnek Çalışma' oluşturdu.
Hükümet, 2023 yılına kadar, şu anki istihdam rakamıyla en az 3.3 milyon çalışanın bir kaç aylık sözleşmelerle kısa süreli çalışmasını, en az 4.6 milyon kişinin 'part-time' çalışan olmasını hedefliyor. Böylece işsizlik düşecek, 'Çalışan sayısı' artacak.
Belge, 2023 yılına kadar işsizliği yüzde 5'e çekebilmek amacıyla, hükümetin, 'evden çalışma', 'uzaktan çalışma', 'part time çalışma' gibi esnek çalışma modellerini hakim kılmaya kararlı olduğunu ortaya koyuyor. Ancak evden, uzaktan veya yan zamanlı çalışan işçilerin emeklilik ve diğer sosyal güvenlik hakları, özel bir düzenleme yapılmazsa, normal (tam zamanlı) çalışan işçilerle aynı olmayacak.
Söz konusu belgeyle ilgili konfederasyonların görüşlerini 23 Şubat'a kadar bildirmelerini isteyen Çalışma Bakanlığı, kıdem tazminatı gibi esnek çalışmaya ilişkin de konfederasyonlardan görüş bekliyor.
Belgede, Türkiye'de esnek çalışma modellerinin hakim kılınmasına ilişkin hedefler, "Yasal altyapısı bulunmayan esnek çalışma biçimleriyle ilgili mevzuat çıkarılacak. Yasal düzenlemesi bulunan ancak yeterli uygulama alanı olmayan esnek çalışma biçimlerinin uygulanabilirliği artırılacak" şeklinde sıralanırken, yeni dönemin çalışma biçimi şöyle anlatıldı:

TAM GÜN PAYLAŞTIRILACAK
İş paylaşımı, esnek zaman modeli, uzaktan çalışma gibi esnek çalışma biçimleri için gerekli yasal düzenlemeler hayata geçirilecek. İş paylaşımı yöntemi işten çıkarmaları azaltmak için özellikle kriz zamanlarında çalışma sürelerinin kısaltılarak işin paylaşılması ile üretimin sürdürülmesini amaçlayan bir çalışma süresi esnekliği türü olarak tanımlanıyor. Buna göre 'tam gün' niteliğinde bir işi birden fazla işçi, günün belirli saatlerinde sırayla işe gelerek yapacak. Yani tam günlük 1 işçinin yapacağı iş, nöbetleşe olarak birden fazla işçiyle yapılacak. Bu da iş için öngörülen ücret ve diğer sosyal hakların, işi paylaşan işçiler arasında paylaştırılmasını sağlayacak.
Belirli süreli istihdam edilenlerin toplam istihdam içindeki oranı 2023 yılında AB ülkelerinin ortalama seviyesine getirilecek. Belirli süreli iş sözleşmeleri, 25 yaş altı gruplar için daha esnek biçimde yapılandırılacak.
Bakanlık belgede, belirli süreli çalışmayı, belirli bir işin tamamlanması, belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi durumlarda uygulanan esnek bir çalışma biçimi olarak tanımlıyor. Yani işçi örneğin 3 aylık, 8 aylık dönemler için işverenle sözleşme imzalayarak çalışıyor. AB ülkelerinde bu şekilde çalışanların oranı yüzde 13.5 düzeyinde bulunuyor. Buna göre Türkiye, hedeflendiği gibi bu orana ulaşıldığında 24 milyon 267 bin kişilik istihdam içinde, 3.3 milyon kişi bu şekilde çalışıyor olacak.

UZAKTAN ÇALIŞANLAR
Uzaktan çalışma biçiminin yaygınlaştırılması sağlanacak. Uzaktan çalışma, bilgi iletişim teknolojilerini kullanarak işyerinin dışında uygulanan esnek bir çalışma biçimi olarak tanımlanıyor. İnternet üzerinden işyerine gitmeden çalışma da deniliyor. Bu oranın AB'de ortalama yüzde 7 olduğu belirtiliyor. Bu hedefin Türkiye'de de tutturulması halinde 1.7 milyon kişi bu şekilde çalışıyor olacak.

4.6 MİLYON KİŞİ PART-TIME ÇALIŞACAK
Kısmî süreli istihdam edilenlerin toplam istihdam içindeki oranı 2023 yılında AB ülkelerinin ortalama seviyesine getirilecek Kısmî süreli çalışma, normal çalışma süresinden daha az ve genellikle haftada 30 saatin alandaki çalışma anlamına geliyor. Kısmi süre kapsamına giren çalışma süreleri, farklı ülkelerde farklı şekillerde belirlenmiş durumda. Kısmi süreli çalışmada AB ortalaması toplam istihdamın yüzde l9'u civarında bulunuyor. Buna göre Türkiye'de hedeflendiği gibi bu rakama ulaşıldığında 24 milyon 267 bin kişilik istihdamda, 4.6 milyon kişi bu şekilde çalışıyor olacak.

ESNEK ÇALIŞANLAR EMEKLİ OLABİLMEK İÇİN BORÇLANACAK
Esnek çalışmada geçen ve primleri ödenmeyen süreler için, normal çalışma biçimine geçildikten sonra borçlanma hakkı tanınacak. Esnek çalışmada geçen ve primleri ödenmeyen süreler için, 'İsteğe bağlı işsizlik sigortası' hakkı tanınacak.
Çalışma süreleri açısından esnek bir şekilde çalışanlara, çalışmadıkları sürelerde eğitimler verilecek ve bu kapsamda İşsizlik Sigortası Fonu'ndan İşkur'a kaynak aktarılacak.